Realizm powieści Scotta polegał przede wszystkim na przedstawieniu nie tylko wydarzeń historycznych, ale również całego kolorytu epoki czyli obyczajowości, typowych cech charakteru ludzi z danej epoki. Pod tym względem uważa się Scotta za twórcę nowożytnej powieści historycznej. Scott dążył do jak najpełniejszego pokazania piękna minionych wieków, dlatego często wprowadzał do powieści opisy wspaniałych uczt, uroczystości dworskich, opisywał piękne wnętrza pełne przepychu, oddawał nawet bogactwo strojów. Od nazwiska i imienia autora urobiono pojęcie w teorii literatury: powieść w typie Walter-scottowskim na oznaczenie powieści, w której fabuła rozgrywa się na tle wydarzeń historycznych, pojawia się wątek miłosny - typowy trójką - on, ona i ten trzeci.